Feeds:
نوشته‌ها
دیدگاه‌ها

بایگانیِ دستهٔ ‘آموزش MSTAT-C’

برای تجزیه واریانس در آزمایشات چند مشاهده ای در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی

 ( CRBD )   و طرح کاملا تصادفی( RCD )  ، طرح های آشیانه ای و آزمایشات فاکتوریل با مدل های پیش بینی نشده از زیر برنامه شماره  19 . FACTOR  استفاده می گردد .  

بدین منظور پس از وارد کردن یا فعال کردن داده ها از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و

 41.SEDIT ، با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 19 . FACTOR کلید  Enter   را فشار می دهیم . 

 1.jpg

پس از مشاهده راهنمای مختصر ، مجددا با زدن  کلید Enter پنجره زیر باز شود .

2.jpg

در پنجره فوق برای انجام تجزیه کوواریانس از ما سوال می گردد ، حرف N  را تایپ می نمایم ، سپس با فشار دادن کلید Enter  پنجره زیر باز می شود .

 3.jpg

از پنجره فوق برنامه شماره Other  Type   of  Design   35 -  را انتخاب نموده و کلید Enter را می زنیم . 

 4.jpg

 در پنجره فوق تعداد متغیرهای مستقل وارد می شود . بعنوان اگر یک  آزمایش چند مشاهده ای بر اساس طرح کاملا تصادفی ( RCD )   داشته باشیم ، متغیرهای مستقل شامل تیمار ، تکرار و نمونه می باشد ، بنابراین در پنجره فوق عدد 3 تایپ می گردد سپس  کلید  Enter   را فشار می دهیم .

5.jpg

در پنجره فوق مقادیر K-Value   بر اساس نوع طرح وارد نموده و کلید Enter را می زنیم .تذکر : طریق وارد کردن مقادیر K-Value در انتهای همین فصل توضیح داده می شود .

6.jpg

در پنجره فوق ، اطلاعات مربوط به تکرار تایپ کرده  و کلید Enter را می زنیم .بعنوان مثال ، اگر آزمایشی دارای 3 تکرار باشد ، در پنجره بالا به ترتیب در سطر اول شماره ستون مربوط به تکرار ، در ستون دوم و سوم مقادیر مربوط به کمترین و بیشترین مقدار تکرار تایپ می گردد .

7.jpg

در پنجره فوق ، اطلاعات مربوط به تیمار را تایپ کرده   و کلید Enter را فشار می دهیم.بعنوان مثال ، اگر آزمایشی دارای 4 تیمار باشد ، در پنجره بالا به ترتیب در سطر اول شماره ستون مربوط به تیمار ، در ستون دوم و سوم مقادیر مربوط به کمترین و بیشترین مقدار تیمار تایپ می گردد .

8.jpg

در پنجره فوق ، اطلاعات مربوط به نمونه را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم .بعنوان مثال ، اگر آزمایشی دارای 2 نمونه باشد ، در پنجره بالا به ترتیب در سطر اول شماره ستون مربوط به نمونه ، در ستون دوم و سوم مقادیر مربوط به کمترین و بیشترین مقدار نمونه تایپ می گردد .

9.jpg

در پنجره بالا ، اطلاعات مربوط به آزمایش ، شامل تعداد تکرار ، تیمار و نمونه مشاهده می گردد . در صورت عدم صحت حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم تا مجددا  پنجره های سه گانه فوق باز شوند . در صورت صحت با تایپ حرف Y   و فشار دادن کلید Enter  پنجره زیر باز می شود .

10.jpg

در پنجره فوق تعداد ردیف ها پرسیده می شود ، در صورت عدم صحت حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم و در پنجره باز شده تعداد صحیح ردیف ها وارد می شود .

11.jpg

در پنجره بالا متغیر یا متغیرهای مورد نظر جهت تجزیه واریانس را با Space bar   انتخاب نموده و کلید Enter  را می زنیم.

12.jpg

 در پنجره بالا ، پیغامی مبنی بر ذخیره میانگین متغیر یا متغیرها در انتهای فایل داده پرسیده می شود ، که حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم.

13.jpg

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

14.jpg

تذکر : مقادیر K-Value   برای برخی از طرح های مهم در زیر آمده است .  مقادیر K-Value   برای طرح کاملا تصادفی  ( RCD )   ( تکرار فاکتور A    و تیمار فاکتور  B  در نظر گرفته شده است ) .

 15.jpg

*************************************************************

*************************************************************

مقادیر K-Value   برای طرح بلوک های کامل تصادفی( CRBD )    ( بلوک فاکتور A    و تیمار فاکتور  B  در نظر گرفته شده است ).

16.jpg

    ******************************************************************************************************************************

مقادیر K-Value   برای طرح کاملا تصادفی ( RCD )  چند مشاهده ای ( تکرار فاکتور A    و تیمار فاکتور  B  و نمونه فاکتور C    در نظر گرفته شده است ).

17.jpg

********************************************************* 

*********************************************************

مقادیر K-Value   برای طرح بلوک های کامل تصادفی( CRBD )    با چند نمونه در هر واحد آزمایشی ( بلوک فاکتور A    و تیمار فاکتور  B  و نمونه فاکتور C    در نظر گرفته شده است ).

18.jpg

  **************************************************

*********************************************************

مقادیر K-Value   برای آزمایش فاکتوریل دو فاکتوره با طرح پایه کاملا تصادفی( RCD )   ( تکرار فاکتور A    و فاکتورهای اول و دوم به ترتیب  B  و C    در نظر گرفته شده است ). 

19.jpg

*****************************************************************

 ***************************************************************

مقادیر K-Value   برای آزمایش فاکتوریل دو فاکتوره با طرح پایه کاملا تصادفی ( RCD )  با نمونه گیری در واحد های آزمایشی ( تکرار فاکتور A    و فاکتورهای اول و دوم به ترتیب  B  و C    و نمونه فاکتور   D  در نظر گرفته شده است ) 

20.jpg

  ************************************************************

****************************************************** 

مقادیر K-Value   برای آزمایش طرح کرت های خرد شده ( اسپیلت پلات ) با طرح پایه کاملا تصادفی ( RCD )  با نمونه گیری در واحد های آزمایشی ( تکرار فاکتور A    و فاکتورهای اصلی و فرعی به ترتیب  B  و C    و نمونه فاکتور   D  در نظر گرفته شده است ).

21.jpg

 ***************************************************************

************************************************************ 

مقادیر K-Value   برای تجزیه مرکب آزمایش های انجام یافته در چند سال و چند مکان  با طرح پایه کاملا تصادفی ( RCD )   ( تکرار فاکتور A    و فاکتورهای سال و مکان به ترتیب  B  و C    و تیمار فاکتور   D  در نظر گرفته شده است ) 

22.jpg

  ************************************************************** 

**************************************************************

مقادیر K-Value   برای تجزیه مرکب آزمایش های انجام یافته در چند سال و چند مکان  با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی ( CRBD )    و نمونه برداری در واحد های آزمایشی  ( بلوک فاکتور A    و فاکتورهای سال و مکان به ترتیب  B  و C    و تیمار فاکتور   D   و نمونه فاکتور  E  در نظر گرفته شده است ).

23.jpg

**************************************************************

****************************************************************

Read Full Post »

برای انجام تجزیه کوواریانس بر اساس طرح پایه کاملا تصادفی )  CRD   ) و بلوک های کامل تصادفی ( CRBD ) از زیر برنامه شماره 19. FACTOR  استفاده می شود .

بدین منظور ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT وارد یا فعال نموده ، آنگاه با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 19. FACTOR   کلید  Enter   را فشار می دهیم .

138.jpg

  پس از مشاهده راهنمای مختصر ( پنجره بالا ) ، مجددا با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود . 

216.jpg

 در پنجره بالا پرسیده می شود ، آیا تمایل به انجام تجزیه کوواریانس دارید . با تایپ حرف  Y   و زدن کلید  Enter   پنجره زیر باز می شود .

317.jpg

در پنجره بالا باز منابع تغییر و درجه آزادی مدل مزبور نمایش داده می شود ، در صورت عدم صحت منابع تغییر و درجه آزادی مدل ، حرف N   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم تا به صفحه اصلی بر گردد و مدل صحیح را انتخاب می نماییم ولی در صورت صحت ، حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم. 

415.jpg

 درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون بلوک ( تکرار ) ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره تکرار  وارد می شود  ( در مثال فوق آزمایش دارای 3 تکرار بود ) آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم. 

516.jpg

 درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون فاکتور A ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره فاکتور A تایپ می گردد  . ( در مثال فوق فاکتور A دارای 3 سطح بود ) سپس  کلید Enter را می زنیم. 

614.jpg

   درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون فاکتور B ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره فاکتور B تایپ می گردد  . ( در مثال فوق فاکتور B دارای 2 سطح بود ) آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم .تا پنجره زیر باز شود . 

714.jpg

    در صورت صحت تعدادتکرار و تعداد سطوح فاکتور   A و  B  حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم . در صورت عدم صحت تعداد تکرار و تعداد سطوح فاکتور   A و  B  در پنجره فوق ، حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم تا مجددا  پنجره های سه گانه فوق باز شوند . 

810.jpg

  در پنجره بالا شماره ستون مربوط به مقادیر کوواریت وارد می شود . 

910.jpg

در پنجره فوق تعداد ردیف ها پرسیده می شود ، در صورت عدم صحت حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم و در پنجره باز شده تعداد صحیح ردیف ها را تایپ می کنیم .

1010.jpg

 در پنجره فوق  ستونی که  مقادیر کوواریت  در آن قرار دارند با  Space  bar  انتخاب  می شود . 

1115.jpg

در پنجره زیر ، پیغامی مبنی بر ذخیره میانگین متغیر یا متغیرها در انتهای فایل داده پرسیده می شود ، که حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم.

1212.jpg

 از پنجره زیر منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود . 

139.jpg

Read Full Post »

  از بین  طرح های بلوکی ناقص نیمه متعادل یا جزئی متعادل، نرم افزار  MSTAT- C  امکان تجزیه واریانس طرح های لاتیس مربع و لاتیس مستطیل دوگانه و سه گانه را دارا می باشد .

 بدین منظور پس از وارد کردن یا فعال کردن داده ها از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT ، با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیربرنامه شماره  5 . ANOVALAT  کلید Enter   را فشار می دهیم .

 130.jpg

پس از مشاهده راهنمای مختصر ( پنجره فوق ) ، با زدن  کلید Enter پنجره زیر باز شود .

215.jpg

در پنجره فوق باید نوع طرح مشخص گردد .

عدد 1 برای طرح لاتیس مربع و  عدد 2  برای لاتیس مستطیل بکار می رود ، عدد مورد نظر را وارد نموده و کلید  Enter را می زنیم . 

316.jpg

  در پنجره فوق در سطر اول تعداد دفعات تکرار ،در سطر دوم تعداد تکرار  ،در سطر سوم تعداد تیمار (واحد آزمایشی ) در هر بلوک ناقص تایپ می گردد و کلید  Enter را می زنیم . 

414.jpg

    در پنجره بالا ، شماره اولین ستون داده تایپ می گردد  و کلید  Enter را می زنیم .  

 515.jpg

 پنجره فوق مربوط به میانگین تصحیح نشده تیمارها است با تایپ حرف Y  و زدن کلید  Enter   میانگین تصحیح نشده تیمارها در خروجی مشاهده می گردد . 

613.jpg

    پنجره بالا مربوط به مرتب کردن میانگین تیمارها از کوچک به بزرگ است . با تایپ حرف Y  و زدن کلید  Enter   میانگین تیمارها از کوچک به بزرگ در خروجی مشاهده   می گردد. 

 713.jpg

   پنجره بالا مربوط به مرتب کردن میانگین تیمارها از بزرگ به کوچک است . با تایپ حرف Y  و زدن کلید  Enter   میانگین تیمارها از بزرگ به کوچک در خروجی مشاهده   می گردد.

 89.jpg

      با فشار دادن کلید  Enter    پنجره زیر باز می شود . 

  

99.jpg

در پنجره فوق پرسیده می شود آیا میانگین تیمارها در انتهای فایل داده ذخیره شود .که حرف Y  را تایپ نموده  و کلید  Enter    را می زنیم .

 108.jpg

 در پنجره فوق متغیر مورد نظر جهت تجزیه واریانس را با Space bar   انتخاب نموده و کلید Enter  را می زنیم.

1114.jpg 

   از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

 1211.jpg

Read Full Post »

برای انجام مقایسات گروهی مستقل یا غیر مستقل بین سطوح مختلف تیمارها یا فاکتورها از لحاظ یک یا چند متغیر وابسته و تفکیک SS  تیمارها یا فاکتورها به روابط رگرسیونی از زیر برنامه شماره  12.CONTRAST استفاده می گردد .

بدین منظور پس از وارد کردن یا فعال کردن داده ها از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT ، با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم.بر روی یکی از زیربرنامه های 3. ANOVA-1  ،  4. ANOVA-2  ،

 25. LATINSQ کلید Enter   را فشار داده ، وتجزیه را با توجه به نکات گفته شده در فصل مربوطه انجام می دهیم . آنگاه  از خروجی مقادیر درجه آزادی خطا و میانگین مربعات خطا و محل قرار گرفتن میانگین ها یاداشت می گردد .  

129.jpg 

  بر روی زیر برنامه شماره 12.CO NTRAST کلید Enter را فشار می دهیم . پس از مشاهده راهنمای مختصر ( پنجره فوق ) ، با زدن  کلید Enter پنجره زیر باز شود .

214.jpg

  در پنجره فوق باید تعداد تیمار یا تعداد سطوح فاکتور وارد شود .سپس کلید Enter را فشار می دهیم .

315.jpg

در پنجره فوق باید شماره تیمارها تایپ گردد (بعنوان مثال اگر چهار تیمار داشته باشیم اعداد  1 تا 4  تایپ می گرددند  ) سپس کلید Enter را فشار می دهیم. 

412.jpg

در سطر اول پنجره فوق ، میانگین مربعات خطا ، در سطر دوم درجه آزادی خطا مربوطه و در سطر سوم تعداد تکرار در هر تیمار وارد می شود . سپس کلید Enter را فشار می دهیم. 

تذکر 1 : در طرح هایی نظیر واحد های خرد شده ، بلوک های خرد شده و تجزیه مرکب در چند مکان یا چند زمان از میانگین مربعات خطای متناسب با میانگین های مورد مقایسه استفاده می شود .

تذکر 2 : در آزمایشاتی نظیر اسپلت پلات ،تعداد تکرار برای مقایسات گروهی سطوح یک فاکتور ، با توجه به سطوح سایر فاکتورها و تعدادتکرار تعیین می گردد . بعنوان مثال در یک آزمایش اسپلت پلات دوفاکتوره ، تعداد تکرار برای سطح  A   مساوی  r×b  و تعداد تکرار برای سطح  B   مساوی  r×a  و تعداد تکرار برای مقایسه ترکیبات تیماری A    و  B      مساوی  r  می باشد.

 514.jpg 

با مشاهده پنجره فوق کیلد Enter را می زنیم.

612.jpg

در پنجره بالا نحوه وارد کردن میانگین های موردمقایسه پرسیده می شود.

تذکر : میانگین های مورد مقایسه را به دو طریق زیر می توان وارد نمود .

1-  از طریق صفحه کلید

2 –  از طریق قرائت از انتهای فایل

در صورتی که بخواهیم میانگین ها را از طریق صفحه کلید وارد نماییم . در پنجره فوق حرف  N را تایپ نموده و کیلد Enter را فشار می دهیم ودر پنجره زیر میانگین تیمارها را تایپ می کنیم . 

712.jpg

ولی در صورتی که هدف قرائت میانگین ها از انتهای فایل داده باشد ، در پنجره فوق حرف  Y  را تایپ نموده و کیلد Enter را فشار می دهیم.

88.jpg

  از آنجایکه فقط به میانگین ها احتیاج داریم در پنجره فوق حرف  N را تایپ نموده و کیلد Enter را فشار می دهیم. 

98.jpg

     در پنجره فوق محل قرار گرفتن میانگین ها ، تایپ می گردد و کیلد Enter را فشار می دهیم. 

107.jpg

  

در پنجره فوق شماره ستونی که میانگین ها در آن ذخیره شده اند تایپ می گردد سپس کیلد Enter را می زنیم .

1113.jpg

  در پنجره بالا از ما پرسیده می شود که آیا مقایسات اورتوگونال انجام گیرد یا نه ؟ در صورت عدم تمایل حرف N     را تایپ نمده وکلید Enter را می زنیم . 

1210.jpg

 از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

137.jpg

  

ولی در صورت تمایل به انجام مقایسات اورتوگونال ، حرف Y     را تایپ نموده وکلید Enter را می زنیم . 

146.jpg

در پنجره زیر ضرایب مربوط به انجام مقایسات اورتوگونال وارد می شود آنگاه کیلد Enter را فشار می دهیم.

153.jpg

تذکر: همواره مجموع ضرایب اورتوگونال باید صفر گردد . 

162.jpg

  

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات خروجی بصورت زیر نمایش داده شود .  

171.jpg

Read Full Post »

 برای انجام تجزیه واریانس و تجزیه کوواریانس در آزمایش های فاکتوریل ، طرح کرت های خرد شده ، طرح کرت های دو بار خرد شده ، آزمایش های فاکتوریل _ اسپلیت پلات ، آزمایش های اسپلیت _ فاکتوریل و تجزیه مرکب آزمایش های انجام شده در چند مکان یا چند سال بر پایه طرح های کاملا تصادفی ( RCD ) و بلوکهای کامل تصادفی ( CRBD )  از زیر برنامه شماره 

 19 . FACTOR  استفاده می گردد .

بدین منظور پس از وارد کردن یا فعال کردن داده ها از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و

 41.SEDIT ، با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 19 . FACTOR کلید  Enter   را فشار می دهیم . پس از مشاهده راهنمای مختصر ، مجددا با زدن  کلید Enter پنجره زیر باز شود .

 

126.jpg

در پنجره فوق برای انجام تجزیه کوواریانس از ما سوال می گردد در صورت تمایل حرف Y   و در غیر اینصورت حرف N  را تایپ می نمایم ، سپس با فشار دادن کلید Enter  پنجره زیر باز می شود .

212.jpg

تذکر : در پنجره فوق با بردن مکان نما بر روی هر مدل ، توضیح مختصری  در مورد آن مدل در بالای صفحه مشاهده می گردد   

در زیر توضیح مختصری درمورد برخی از مدل های مهم ارائه شده است

2   Factor  ( a )  1 – CRD  : برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با دو فاکتور A  و B    بر پایه طرح کاملا تصادفی بکار می رود .

2   Factor  ( b )  2 – CRD : برای تجزیه طرح کرت های خرد شده ( اسپلیت پلات ) با دو فاکتور A  ( فاکتور اصلی )  و B  ( فاکتور فرعی )  بر پایه طرح کاملا تصادفی استفاده می شود .

3   Factor  ( a )  3 – CRD  : برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با سه فاکتور A  ، B   و C  بر پایه طرح کاملا تصادفی کاربرد دارد .

3   Factor  ( b )  4 – CRD : برای تجزیه واریانس آزمایشات اسپلیت پلات _ فاکتوریل  با سه فاکتور A   ( فاکتور اصلی ) ، B     و  C ( فاکتور فرعی بصورت ترکیبی ) بر پایه طرح کاملا تصادفی بکار می رود .

3   Factor  ( c )  5 – CRD:  برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل_  اسپلیت پلات با سه فاکتور A  و B ( فاکتور اصلی بصورت ترکیبی )    و  C ( فاکتور فرعی) بر پایه طرح کاملا تصادفی استفاده می گردد .

4   Factor    6 – CRD : برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با چهار فاکتور A  ، B   ،  Cو  D    بر پایه طرح کاملا تصادفی بکار می رود .

1   Factor    7 – CRBD : برای تجزیه طرح بلوک های کامل تصادفی با یک فاکتور ( طرح بلوک معمولی ) بکار می رود . و تفاوت آن با زیر برنامه شماره  4. ANOVA-2 این است که آزمون غیر افزایشی بودن برای خطای آزمایشی در این قسمت انجام نمی گیرد .

2   Factor  ( a )  8 – CRBD :برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با دو فاکتور A  و B    بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی استفاده می گردد .

2   Factor  ( b)  9 – CRBD : برای تجزیه طرح کرت های خرد شده ( اسپلیت پلات ) با دو فاکتور A  ( فاکتور اصلی )  و B  ( فاکتور فرعی )  بر پایه طرح طرح بلوک های کامل تصادفی بکار می رود .

3   Factor  ( a )  10 – CRBD: برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با سه فاکتور A  ، B   و C  بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی کاربرد دارد . 

 3   Factor  ( b )  11 – CRBD :برای تجزیه واریانس آزمایشات اسپلیت پلات _ فاکتوریل  با سه فاکتور A   ( فاکتور اصلی ) ، B     و  C ( فاکتور فرعی بصورت ترکیبی ) بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی بکار می رود .

 

3   Factor  ( c )  12 – CRBD:  برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل_  اسپلیت پلات با سه فاکتور A  و B ( فاکتور اصلی بصورت ترکیبی )    و  C ( فاکتور فرعی) بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی استفاده می شود .

 

3   Factor  ( d )  13 – CRBD : برای تجزیه واریانس آزمایشات اسپلیت  _ اسپلیت پلات ( طرح کرت های دو بار خرد شده )  با سه فاکتور A   ( فاکتور اصلی ) ، B  ( فاکتور فرعی)    و  C ( فاکتور فرعی فرعی ) بر مبنای طرح پایه بلوک های کامل تصادفی بکار می رود .

4   Factor    14 – CRBD: برای تجزیه واریانس آزمایشات فاکتوریل با چهار فاکتور A  ، B   ،  Cو  D    بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی بکار می رود .

   1   Factor  combined  (a)   15 – CRBD : برای تجزیه مرکب یک آزمایش پیاده شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چند مکان یا چند سال استفاده می شود .

 

1   Factor  combined  (b)   16 – CRBD: برای تجزیه مرکب یک آزمایش اسپلیت پلات با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چند مکان یا چند سال بکار می رود .

1   Factor  combined  (c)   17 – CRBD: برای تجزیه مرکب یک آزمایش فاکتوریل_  اسپلیت پلات با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چند مکان یا چند سال کاربرد دارد .

1   Factor  combined  (d)   18 – CRBD  : جهت تجزیه مرکب یک آزمایش بلوکی یک فاکتوره در چند سال و در یک مکان با راندومیزاسیون ثابت (گیاهان چند ساله ) بکار می رود.

    2   Factor  combined  (g)   25 – CRBD : برای تجزیه مرکب آزمایشات اسپلیت  _ پلات در چند سال و چند مکان با مکان های یکسان در سالها ولی با راندومیزاسیون متفاوت در هر سال استفاده می شود .

2   Factor  Strip plots     31 – CRBD  :  برای تجزیه طرح کرت های نواری با دو فاکتور در قالب طرح بلوک بکار می رود .

 

Other  Type   of  Design   35 –  : هرگاه برای تجزیه آزمایشی هیچ کدام از مدل های فوق مناسب نباشد از این قسمت استفاده می شود که در فصل 17 بطور کامل شرح داده می شود .

     مثال : حال فرض کنید یک آزمایش فاکتوریل 3 × 3  در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام داده اید ، برای تجزیه آن بصورت زیر عمل می کنید

 

 313.jpg

با مکان نما بر روی مدل            2   Factor  ( a )  8 – CRBD رفته و کلید  Enter  را فشار می دهیم . پنجره ای بصورت زیر باز می شود که منابع تغییر و درجه آزادی مدل مزبور نمایش داده می شود ، در صورت عدم صحت منابع تغییر و درجه آزادی مدل ، حرف N  را تایپ کرده وکلید Enter را

 می زنیم تا به صفحه بالا بر  گردد و مدل صحیح را انتخاب می نماییم .

 410.jpg

در صورت صحت ، حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم.

 512.jpg

درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون بلوک ( تکرار ) ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره تکرار  وارد می شود  ( در مثال فوق آزمایش دارای 4 تکرار بود ) آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم.

610.jpg

درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون فاکتور A ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره فاکتور A تایپ می گردد  . ( در مثال فوق فاکتور A دارای 3 سطح بود ) سپس  کلید Enter را می زنیم.

710.jpg

درسطر اول  پنجره فوق ، شماره ستون فاکتور B ، در سطر دوم و سوم به ترتیب کوچکترین و بزرگترین شماره فاکتور B تایپ می گردد  . ( در مثال فوق فاکتور B دارای 3 سطح بود ) آنگاه کلید Enter را فشار می دهیم .تا پنجره زیر باز شود ، در صورت صحت تعدادتکرار و تعداد سطوح فاکتور   A و  B  حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم.

  87.jpg

در صورت عدم صحت تعدادتکرار و تعداد سطوح فاکتور   A و  B  در پنجره فوق ، حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم تا مجددا  پنجره های سه گانه فوق باز شوند .

97.jpg

  در پنجره فوق تعداد ردیف ها پرسیده می شود ، در صورت عدم صحت  حرف N  را تایپ نموده و کلید Enter  را فشار می دهیم و در پنجره زیر تعداد صحیح ردیف ها وارد می شود .

106.jpg

در پنجره زیر متغیر یا متغیرهای مورد نظر جهت تجزیه واریانس را با Space bar   انتخاب نموده و کلید Enter  را می زنیم.

1112.jpg

در پنجره زیر ، پیغامی مبنی بر ذخیره میانگین متغیر یا متغیرها در انتهای فایل داده پرسیده می شود ، که حرف Y   را تایپ نموده و کلید Enter را می زنیم.

127.jpg

از پنجره زیر منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

 136.jpg

************

145.jpg

Read Full Post »

برای انجام تجزیه واریانس بر اساس طرح مربع لاتین ( LS ) ، از زیر برنامه شماره

 25. LATINSQ   استفاده می شود .

بدین منظور ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT وارد یا فعال نموده ، آنگاه با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 25. LATINSQ  کلید  Enter   را فشار می دهیم . پس از مشاهده راهنمای مختصر ، مجددا با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود .

1111.jpg

در پنجره فوق ، در سطر اول شماره متغیر ( ستون ) مربوط به صفت مورد تجزیه تایپ می گردد .

در جاهای خالی سطر دوم به ترتیب شماره متغیر ( ستون ) مربوط به تعداد ردیف ( R )، شماره متغیر ( ستون ) مربوط به تعداد ستون( C ) و شماره متغیر ( ستون ) مربوط به تعداد تیمار ( T ) تایپ می گردد . آنگاه کلید Enter فشار داده می شود .

 

 

125.jpg

 

با مشاهده پنجره فوق ،   کلید   Enter   را  می زنیم تا پنجره زیر باز شود.

135.jpg

در پنجره فوق شماره اولین ستون ( عدد یک ) را تایپ نموده و کلید Enter  را  می زنیم تا پنجره زیر باز شود.

143.jpg

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

 151.jpg

Read Full Post »

برای برآورد کرت  یا کرت های گم شده درطرح های :

بلوک های کامل تصادفی ( CRBD ) ، فاکتوریل و

اسپلیت پلات با طرح پایه(بلوک های کامل تصادفیCRBD و طرح کاملا تصادفیCRD)

و همچنین آزمایشات مرکب چند سال و چند مکان به دو طریق زیر می توان عمل نمود .

ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT وارد یا فعال نموده ، آنگاه با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم .

 120.jpg

روش اول :

بر روی زیر برنامه مربوطه ، کلید Enter   را زده و تجزیه واریانس را بطور معمول انجام دهیم . بعنوان مثال اگر آزمایش بر اساس  طرح بلوک های کامل تصادفی ( CRBD )  است ،  بر روی زیر برنامه شماره 4. ANOVA-2  کلید  Enter   را فشار می دهیم  و مراحل انجام تجزیه واریانس را براساس آن چیزی که در مبحث تجزیه واریانس بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی ( CRBD ) ،  گفته شده انجام می دهیم . که بطور اتوماتیک مقادیر کرت گمشده محاسبه و بصورت زیر در صفحه اول خروجی نمایش داده می شود . با این تفاوت که در خروجی  به ازای تعداد کرت های گم شده ، از درجه آزادی کل و اشتباه آزمایشی کم خواهد شد .

211.jpg

روش دوم :

 بر روی زیر برنامه شماره    28 . MISVALESTکلید  Enter   را فشار می دهیم .

312.jpg

پس از مشاهده راهنمای مختصر (پنجره فوق ) ، مجددا با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود .

 49.jpg

در پنجره فوق باید شماره ستون های مربوط به بلوک و تیمار ذکر گردد .

تذکر :  برای جدا کردن متغیرها از همدیگر از کاراکتر (( ,  )) استفاده می شود. آنگاه کلید Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .

 511.jpg

در پنجره فوق شماره ستون مربوط به بلوک ذکر می گردد . آنگاه با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود .

69.jpg

در پنجره فوق لیست تمامی متغیرها به ما نمایش داده می شود . متغیر یا متغیرهای دارای کرت گمشده انتخاب و کلید Enter  را می زنیم.

در پنجره متغیرها ، برای انتخاب متغیر مورد نظر کافیست با کلید مکان نما بروی آن رفته و با کلید Space bar   آن را انتخاب نماییم . در صورتیکه تجزیه واریانس چند متغیر مد نظر باشد ، با کلید Space bar   یکی یکی ، همه آنها را انتخاب می کنیم آنگاه  کلید    Enter  را می زنیم.

 79.jpg

در پنجره فوق تعداد کل ردیف ها   ( داده ها ) پرسیده می شود ، در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح باشد حرف Y را تایپ نموده و  کلید Enter  را فشار می دهیم . ولی در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح نباشد حرف N را تایپ نموده و  کلید Enter  را می زنیم ودر پنجره باز شده ، تعداد صحیح ردیف ها را نوشته آنگاه کلید Enter  را فشار می دهیم .

 

 

 

86.jpg

 

 

 

در پنجره فوق سوال می گدد ، آیا داده  یا داده های برآورد شده ، در جای خالی فایل داده ها ذخیره شود .

درصورتی که هدف انجام تجزیه واریانس پس از برآورد داده های گم شده باشد حرف N را تایپ می کنیم ، زیرا در صورت جایگزین کردن داده ها ، تجزیه واریانس بصورت معمولی انجام

می گیرد ولی اگر جای داده گمشده خالی باشد در هنگام تجزیه واریانس ، داده گمشده پرسیده می شود و به ازای هر واحد گمشده یک واحد از درجه آزادی کل و اشتباه آزمایشی کم خواهد شد . آنگاه کلید Enter  را فشار می دهیم تا پنجره زیر باز شود .

 

 96.jpg

 

 

 

در پنجره فوق متغیر یا متغیرهای دارای کرت گمشده را  انتخاب و کلید Enter  را می زنیم.

 

 

105.jpg

 

 

در سطر اول پنجره فوق ، تعداد دفعات محاسبه برای برآورد کرت گمشده ( عدد 10 زمانی که بیش از یک کرت گمشده داشته باشیم تایپ می گردد) وارد می شود .

در سطر دوم تعداد ارقام اعشاری برای برآورد کرت گمشده تعیین می گردد بعنوان مثال تایپ عدد (( 2 -  )) یعنی مقدار کرت گمشده تا دو رقم اعشار  محاسبه گردد.

142.jpg

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر

نمایش داده شود .

 124.jpg

Read Full Post »

طرح بلوک های کامل تصادفی ( CRBD ):

برای انجام تجزیه واریانس بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی ( CRBD ) ، همچنین برای انجام مقایسات گروهی مستقل بین تیمارها ( اورتوگونال ) از زیر برنامه شماره 4. ANOVA-2  استفاده می شود .

بدین منظور ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT وارد یا فعال نموده ، آنگاه با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 4. ANOVA-2 کلید  Enter   را فشار می دهیم . پس از مشاهده راهنمای مختصر ، مجددا با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود .

119.jpg

در پنجره فوق تعداد کل ردیف ها   ( داده ها ) پرسیده می شود ، در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح باشد حرف Y را تایپ نموده و  کلید Enter  را فشار می دهیم . در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح نباشد حرف N را تایپ نموده و  کلید Enter  را  می زنیم تا پنجره زیر باز شود و در آن تعداد صحیح ردیف ها را می نویسیم آنگاه کلید Enter  را فشار می دهیم .

210.jpg

در پنجره زیر  ، در جای خالی سطر اول ، شماره متغیری  که تكرار  در آن قرار دارد ( شماره ستون مربوط به تعداد تکرار )، وارد می شود . و در سطرهای دوم و سوم به ترتیب شماره اولین و آخرین سطح تکرار تایپ می شود . در سطر چهارم ، شماره ستونی که تیمار در آن قرار گرفته است و در  سطرهای پنجم و ششم به ترتیب شماره اولین و آخرین سطح مربوط به تعداد تیمار تایپ می گردد  .

311.jpg

بعنوان مثال اگر ، آزمایشی شامل 4 تکرار و 6 تیمار داشته باشیم  . پنجره فوق بصورت زیر پر می شود.

48.jpg

آنگاه کلید Enter  را می زنیم  تا پنجره زیر باز شود. در پنجره زیر لیست تمامی متغیرها به ما نمایش داده می شود .

510.jpg

در پنجره متغیرها ، برای انتخاب متغیر مورد نظر کافیست با کلید مکان نما بروی آن رفته و با کلید Space bar   آن را انتخاب نماییم . در صورتیکه تجزیه واریانس چند متغیر مد نظر باشد ، با کلید Space bar   یکی یکی ، همه آنها را انتخاب می کنیم آنگاه  کلید Enter  را می زنیم .

68.jpg

در پنجره زیر

سوال اول از ما می پرسد ، آیا تمایل دارید که میانگین هر یک از تیمارها در انتهای فایل داده ذخیره شود .

سوال دوم از ما می پرسد ، آیا تمایل دارید که میانگین هر یک از بلوک ها ، در انتهای فایل داده ذخیره شود .

سوال سوم از ما می پرسد ، آیا مقایسات گروهی مستقل ( اورتوگونال) انجام شود ؟ 

در تمامی سوالات فوق ، در صورتی  تمایل حرف Y را تایپ نموده ، و در غیر اینصورت حرف N را تایپ می نماییم .

78.jpg 

در صورتیکه  قصد انجام مقایسه اورتوگونال را داریم حرف  Y را تایپ نموده ، و  کلید Enter  را فشار می دهیم تا پنجره زیر باز شود .  

پنجره زیر مربوط به ضرایب مقایسات گروهی مستقل(  اورتوگونال )  است . حرف Y را تایپ نموده    ،  و  کلید Enter را فشار می دهیم . آنگاه در پنجره باز شده ، ضرایب را می نویسم .

85.jpg

بعد از اینکه وارد کردن ضرایب پایان یافت ، ابتدا کلید F10      وبعد کلید Esc   را می زنیم  تا پنجره  زیر باز شود .

95.jpg

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر

نمایش داده شود .

104.jpg

Read Full Post »

درس 9 : مقایسه میانگین ها

جهت مقایسه میانگین تیمارها ، فاکتورها واثرات متقابل با همدیگر ، به منظور تعیین بهترین تیمار ، فاکتور ویا اثر متقابل از زیر برنامه شماره39. RANGE    استفاده می شود .

بدین منظور ابتدا محل قرار گرفتن و مقادیر میانگین را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT یاداشت می نماییم . آنگاه با زدن کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره39. RANGE کلید Enter   را فشار می دهیم .

116.jpg

اگر تعداد ردیف ها زیاد باشد همه ردیف ها را نمی توان در یک صفحه دید . برای مشاهده همه ردیف ها جهت یاداشت محل قرار گرفتن و مقادیر میانگین بر روی منوی Enter / Edit    کلید Enter  را زده ، تا پنجره بصورت زیر باز شده و مقادیر مورد نظر را یاداشت می کنیم .

29.jpg

 

بر روی زیر برنامه شماره39. RANGE    کلید Enter   را فشار می دهیم پس از مشاهده راهنمای مختصر ، با زدن کلید Enter پنجره زیر باز شود .

310.jpg

مکان نما را بروی منوی Parameters  ار پنجره فوق برده وکلید Enter   را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .

 47.jpg

در پنجره فوق باید اطلاعاتی نظیر نوع آزمون ، تعداد داده (تکرار ) در هر میانگین ، تعداد تیمارها ( میانگین ها ) ، خطای آزمایشی ، درجه آزادی و … وارد می شود .

تذکر: نرم افزار MSTAT-C   توانایی انجام چهار آزمون حداقل تفاوت معنی دار (Lsd) ،   آزمون  چند  دامنه ای  دانکن ( Duncan s  Multiple  Range  test )  ، آزمون استیودنت _ نیومن _ کلز (  (Student –Neuman-Kules Test و آزمون توکی(tukeys test) را دارد . برای وارد کردن اطلاعات بصورت زیر عمل می کنیم .

در قسمت اول یکی از روش های مقایسه میانگین با کمک دکمه Space  bar  انتخاب می شود .

قسمت دوم برای وارد کردن میانگین ها است ، در صورتیکه بدانیم مقادیر میانگین در کدام ردیف ها ، از فایل داده ها قرار دارند عبارت Disk و در صورتی که ندانیم مقادیر میانگین در کدام ردیف ها قرار دارند ، حالت Keyboard را انتخاب می نماییم . وکلید Enter   را می زنیم .

77.jpg

در صورت انتخاب ، حالت Keyboard و زدن کلید Enter   ، به تعداد میانگین ها ، پنجره هایی بصورت زیر باز می شود که باید مقادیر میانگین را به ترتیب ، یکی یکی وارد نموده و بعد از تایپ هر میانگین کلید Enter را زده تا پنجره بعدی باز شود .  

84.jpg

**************

94.jpg

با فرض اینکه محل ردیف میانگین ها ، در فایل داده ها را می دانیم عبارت Disk را انتخاب می کنیم . بدین منظور از دکمه  Space  bar   استفاده می شود . 

در قسمت سوم محل اولین ردیف از مقادیر میانگین ها در انتهای فایل داده که در زمان تجزیه واریانس ذخیره شده است ، ذکر می گردد .

در قسمت چهارم ، شماره ستونی که مقادیر میانگین در آن قرار دارد ذکر می شود . 

در قسمت پنجم و ششم به ترتیب تعداد داده (تکرار ) در هر میانگین و تعداد تیمارها ( میانگین ها )  تایپ می گردد .

در قسمت هفتم یکی از سطوح احتمال 5% ، %1 و 10% بوسیله دکمه Space  bar  انتخاب می شود .

در قسمت هشتم ، میانگین مربعات خطا و در قسمت نهم ، درجه آزادی خطا تایپ می گردد . 

59.jpg 

بعد از تکمیل اطلاعات ،کلید   Enter را می زنیم تا پنجره زیر باز شود .

67.jpg

بر روی منوی Range از پنجره فوق کلید Enter را فشار داده تا پنجره زیر نمایان شود .

103.jpg

 با انتخاب منوی  view  output on  screen از پنجره فوق ،  خروجی بصورت زیر نمایان می شود .

117.jpg

Read Full Post »

تجزیه واریانس طرح کاملا تصادفی( CRD ):

برای انجام تجزیه واریانس بر اساس طرح کاملا تصادفی ( CRD ) ، همچنین برای انجام مقایسات گروهی مستقل ( اورتوگونال ) از زیر برنامه شماره 3. ANOVA-1  استفاده می شود .بدین منظور ابتدا داده ها را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT وارد نموده آنگاه با کلید Esc   به صفحه اصلی  MSTAT- C بر می گردیم و بر روی زیر برنامه شماره 3. ANOVA-1  کلید  Enter   را دو بار فشار می دهیم .

تذکر : در صورتیکه فایل داده قبلا ایجاد شده باشد آن را از طریق زیر منوهای شماره     20.FILES و 41.SEDIT فعال می کنیم .

110.jpg

وبعد مجددا ، کلید  Enter   را دوباره فشار می دهیم .

28.jpg

در پنجره زیر  ، در جای خالی سطر اول ، شماره متغیر مستقل ( شماره ستون مربوط به تعداد تيمار ) که گروه بندی داده ها بر اساس آن انجام می گیرد ، وارد می شود . جاهای خالی در سطرهای بعدی مربوط به تعداد تیمار می باشد .

39.jpg

بعنوان مثال اگر ، اطلاعات مربوط به تعداد تیمار در ستون اول قرار گرفته باشد و چهار تیمار در آزمایش مورد مطالعه قرار گرفته باشد . پنجره فوق بصورت زیر پر می شود ، یعنی در جای خالی سطر اول عدد یک ، ودر جاهای خالی سطر سوم به ترتیب اعداد یک و چهار را می نویسیم .

46.jpg

آنگاه کلید Enter  را می زنیم  تا پنجره زیر باز شود. در پنجره زیر تعداد کل ردیف ها   ( داده ها ) پرسیده می شود ، در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح باشد حرف Y را تایپ نموده و  کلید Enter  

را فشار می دهیم .

 58.jpg

در پنجره زیر از ما سوال می شود ، آیا تمایل دارید که میانگین هر یک از تیمارها ، در انتهای فایل داده ذخیره شود . در صورت  تمایل حرف Y را تایپ نموده ، و در غیر اینصورت حرف N را تایپ نموده و  کلید Enter  را فشار می دهیم . ولی توصیه می گردد جهت سهولت مقایسه میانگین ها حرف Y را تایپ گردد .

93.jpg

در صورتیکه تعداد ردیف ها صحیح نباشد حرف N را تایپ نموده و  کلید Enter  را می زنیم تا پنجره زیر باز شود ودر آن تعداد صحیح ردیف ها را می نویسیم آنگاه کلید Enter  را فشار می دهیم .

66.jpg

در پنجره زیر ، نام متغیر ها (نام صفات ) ظاهرمی شود .

76.jpg

در پنجره متغیرها ، برای انتخاب متغیر مورد نظر کافیست با کلید مکان نما بروی آن رفته و با کلید Space bar   آن را انتخاب نماییم . در صورتیکه تجزیه واریانس چند متغیر مد نظر باشد ، با کلید Space bar   یکی یکی ، همه آنها را انتخاب می کنیم آنگاه  کلید Enter  را می زنیم .

83.jpg

پنجره زیر مربوط به انجام مقایسات گروهی مستقل (  اورتوگونال ) است . در صورتیکه  قصد انجام مقایسه اورتوگونال را داریم حرف  Y را تایپ نموده ، و  کلید Enter  را فشار می دهیم .

اگر برای انجام مقایسه اورتوگونال حرف  Y را تایپ نموده ، و  کلید Enter  را بزنیم پنجره زیرباز می شود . که در جعبه coefficient   ، ضرایب را می نویسیم . بعنوان مثال اگر بخواهیم تیمارهای اول و دوم را با تیمارهای سوم وچهارم مقایسه نماییم . ضرایب را بصورت زیر تایپ می کنیم .تذکر: همانگونه که در پایین پنجره زیر نیز ، تذکر داده شده است ، همواره مجموع ضرایب باید صفر گردد .

. 114.jpg

بعد از اینکه وارد کردن ضرایب پایان یافت ، ابتدا کلید F10      وبعد کلید Esc   را می زنیم  تا پنجره  زیر باز شود .    

122.jpg

از پنجره فوق منوی اول  ( view  output on  screen ) را انتخاب می كنيم تا اطلاعات بصورت زیر نمایش داده شود .

133.jpg

Read Full Post »

Older Posts »

دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.